Ένας εύκολος τρόπος αξιολόγησης του σωματικού βάρους σε ενήλικες είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ ή αλλιώς γνωστός ως BMI). Ο Δείκτης Μάζας Σώματος μας κατατάσσει σε επίπεδα, ανάλογα με το σωματικό μας βάρος και ύψος. 

Πως υπολογίζω τον Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ);

Ορίζεται ως το πηλίκο του Βάρους (kg) /  Ύψος (m) 2. 

Για παράδειγμα ένα άτομο με σωματικό βάρος 65kg και ύψος 1.72m έχει ΔΜΣ=65/(1.72)2= 22kg/m2.

Ποιες είναι οι φυσιολογικές τιμές του;

Οι φυσιολογικές τιμές του Δείκτη Μάζας Σώματος βρίσκονται συνηθέστερα μεταξύ 18,5-24,9 kg/m2. Με βάση αυτό, οποιαδήποτε άτομο έχει ΔΜΣ κάτω από το 18,5 θεωρείται ελλειποβαρές ή λιποβαρές, ενώ όταν ο ΔΜΣ είναι άνω των 25, τότε μιλάμε για υπερβάλλον σωματικό βάρος.

Να λάβω υπόψη μου μόνο τον Δείκτη Μάζας Σώματος;

Ο Δείκτης Μάζας Σώματος σίγουρα αποτελεί τον πιο διαδεδομένο δείκτη αξιολόγησης του σωματικού μας βάρους. Ωστόσο, υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους τις περισσότερες φορές δεν αρκεί από μόνος τους ώστε να γίνει σωστή αξιολόγηση.

Αρχικά, ο ΔΜΣ δεν λαμβάνει υπόψη τη σύσταση του σώματος, παρά μόνο το σωματικό βάρος και το ύψος μας. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένα άτομο που γυμνάζεται συστηματικό και έχει αυξημένο μυϊκό ιστό, μπορεί να έχει ταυτόχρονα και αυξημένο ΔΜΣ, χωρίς όμως τα επίπεδα λίπους του να είναι αντίστοιχα αυξημένα, και συνεπώς χωρίς να διατρέχει αυξημένο κίνδυνο νοσηρότητας. Το ίδιο μπορεί να ισχύει και για άτομα τα οποία έχουν αυξημένη κατακράτηση υγρών για οποιοδήποτε λόγο.

Επίσης, σε ηλικιωμένα άτομα ο ΔΜΣ χρειάζεται προσοχή λόγω αλλαγής στη σύσταση του σώματος που πραγματοποιούνται. Για παράδειγμα, ένα ηλικιωμένο άτομο έχει μικρότερα επίπεδα μυϊκού ιστού και οστικής πυκνότητας και άρα, υπάρχει περίπτωση να έχει αυξημένα ποσοστά λίπους, ενώ ο ΔΜΣ να φαίνεται ότι βρίσκεται εντός των φυσιολογικών ορίων.

Τέλος, ο ΔΜΣ δεν έχει εφαρμογή σε παιδιά και σε έγκυες γυναίκες.

Ποιο είναι το ιδανικό μου βάρος;

Ποιο είναι το φυσιολογικό βάρος για το ύψος μου; Το ιδανικό βάρος δεν είναι ένας μενωνομένος αριθμός για κάθε άτομο, αλλά περιλαμβάνει ένα εύρος βάρους και καθορίζεται με βάση τον ΔΜΣ και τα σωματομετρικά χαρακτηριστικά, όπως το ύψος του ατόμου.

Για να υπολογίσεις το ιδανικό σου βάρος θα χρειαστεί να έχεις μαζί σου ένα κομπιουτεράκι:

1ο βήμα: Σημείωσε το ύψος σου (m) και πολλαπλασίασέ το με τον ίδιο αριθμό. Παράδειγμα: Για ύψος 1,72m θα χρειαστεί να κάνεις τον υπολογισμό 1,72m x 1,72m = 2,96 m2.

2ο βήμα: Πολλαπλασίασε αυτόν τον αριθμό με το 18,5 για να βρεις την κατώτερη τιμή που μπορεί να έχει το βάρος σου και να βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα.  Παράδειγμα: 2,96 x 18,5 = 54,8kg.

3ο βήμα: Πολλαπλασίασε αυτόν τον αριθμό με το 24,9 για να βρεις την ανώτερη τιμή που μπορεί να έχει το βάρος σου και να βρίσκεται σε φυσιολογικά επίπεδα. Παράδειγμα: 2,96 x 24,9 = 73,7kg.

Άρα, για έναν άνθρωπο με ύψος 1,72m το φυσιολογικό βάρος κυμαίνεται μεταξύ 54,8 – 72,7 kg. 

Αυτό το εύρος προκύπτει διότι το ιδανικό βάρος για κάθε άνθρωπο εξαρτάται από τον τρόπο ζωής και τη σωματοσύστασή του. Το ιδανικό βάρος είναι το βάρος εκείνο, το οποίο μπορεί το άτομο να διατηρήσει με σχετική ευκολία και χωρίς περιορισμούς.

Προκειμένου να φτάσει κανείς στο ιδανικό βάρος, πρωτίστης σημασίας είναι να υπάρχει θερμιδικό ισοζύγιο. Το ισοζύγιο ενέργειας βασίζεται στους νόμους τη φυσικής – όταν η ενεργειακή δαπάνη είναι ίση με την ενεργειακή κατανάλωση τότε υπάρχει ισοζύγιο ενέργειας. Σκεφτείτε το σαν μια ζυγαριά που γέρνει από τη μια ή την άλλη μεριά. Όταν οι θερμίδες που προσλαμβάνει κανείς είναι περισσότερες από αυτές που καίει, τότε υπάρχει θετικό θερμιδικό ισοζύγιο και πιθανότατα πρόσληψη βάρους. Από την άλλη πλευρά, όταν οι θερμίδες που τρώμε είναι λιγότερες από αυτές οι καίμε, τότε το ισοζύγιο ενέργειας είναι αρνητικό και υπάρχει μείωση του σωματικού βάρους.

Για περισσότερα άρθρα σχετικά με τη διαχείριση βάρους πάτησε εδώ.